|
|
|
|
|
|
|
فصل اول |
|
|
|
اصول كلي |
|
|
|
اصل اول : حكومت ايران جمهوري اسلامي است كه ملت ايران بر اساس اعتقاد
ديرينه اش به حكومت حق و عدل قرآن , در پي انقلاب اسلامي پيروزمند خود به
رهبري مرجع عاليقدرتقليد حضرت آيت الله العظمي امام خميني , در همه پرسي دهم
و يازدهم فروردين ماه يكهزار و سيصد و پنجاه و هشت هجري شمسي برابر با اول و
دوم جمادي سال يكهزار و سيصدو نود و نه هجري قمري با اكثريت % 2/ 98 كليه
كساني كه حق راي داشتند, به آن راي مثبت داد.
اصل دوم : جمهوري اسلامي , نظامي است بر پايه ايمان به
1- خداي يكتا ( لا اله الا الله ) و اختصاص حاكميت وتشريع به او و لزوم تسليم در برابر امر او. 2 - وحي الهي ونقش بنيادي آن در بيان قوانين . 3 - معاد و نقش سازنده آن در سير تكاملي انسان به سوي خدا. 4 - عدل خدا در خلقت و تشريع . 5 - امامت و رهبري مستمر و نقش اساسي آن در تداوم انقلاب اسلام . 6 - كرامت و ارزش والاي انسان و آزادي توام با مسئوليت او در برابر خدا كه از راه : الف - اجتهاد مستمر فقهاي جامع الشرايط بر اساس كتاب و سنت معصومين سلام الله عليهم اجمعين . ب - استفاده از علوم و فنون و تجارب پيشرفته بشري و تلاش در پيشبرد آنها. ج - نفي هر گونه ستمگري و ستم كشي و سلطه گري و سلطه پذيري , قسط و عدل و استقلال سياسي و اقتصادي و اجتماعي و فرهنگي و همبستگي ملي را تامين مي كند. اصل سوم : دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است براي نيل به اهداف مذكور
در اصل دوم , همه امكانات خود را براي امور زير به كار برد:
1-ايجاد محيط مساعد براي رشد فضائل اخلاقي بر اساس ايمان و تقوي و مبارزه با كليه مظاهر فساد و تباهي . 2 - بالا بردن سطح آگاهي هاي عمومي در همه زمينه هابا استفاده صحيح از مطبوعات و رسانه هاي گروهي و وسائل ديگر. 3 - آموزش و پرورش و تربيت بدني رايگان براي همه ,در تمام سطوح و تسهيل و تعميم آموزش عالي . 4 - تقويت روح بررسي و تتبع و ابتكار در تمام زمينه هاي علمي , فني , فرهنگي و اسلامي ازطريق تاسيس مراكز تحقيق و تشويق محققان . 5- طرد كامل استعمار و جلوگيري از نفوذ اجانب . 6 - محو هر گونه استبدادو خودكامگي و انحصار طلبي . 7 - تامين آزادي هاي سياسي و اجتماعي در حدود قانون . 8 - مشاركت عامه مردم در تعيين سرنوشت سياسي , اقتصادي , اجتماعي و فرهنگي خويش . 9 - رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امكانات عادلانه براي همه , در تمام زمينه هاي مادي و معنوي . 10- ايجاد نظام اداري صحيح و حذف تشكيلات غير ضرور. 11- تقويت كامل بنيه دفاع ملي از طريق آموزش نظامي عمومي براي حفظ استقلال و تماميت ارضي و نظام اسلامي كشور. 12-پي ريزي اقتصاد صحيح و عادلانه بر طبق ضوابط اسلامي جهت ايجاد رفاه و رفع فقر و برطرف ساختن هر نوع محروميت در زمينه هاي تغذيه و مسكن و كار و بهداشت و تعميم بيمه . 13-تامين خودكفايي در علوم و فنون و صنعت و كشاورزي و امور نظامي و مانند اينها. 14-تامين حقوق همه جانبه افراد از زن و مرد و ايجاد امنيت قضائي عادلانه براي همه و تساوي عموم در برابر قانون . 15- توسعه و تحكيم برادري اسلامي و تعاون عمومي بين همه مردم . 16- تنظيم سياست خارجي كشور براساس معيارهاي اسلام , تعهد برادرانه نسبت به همه مسلمانان و حمايت بي دريغ از مستضعفان جهان اصل چهارم : كليه قوانين و مقررات مدني , جزائي , مالي , اقتصادي , اداري
, فرهنگي , نظامي , سياسي و غير اينها بايد بر اساس موازين اسلامي باشد.اين
اصل بر اطلاق يا عموم همه اصول قانون اساسي و قوانين و مقررات ديگرحاكم است و
تشخيص اين امر بر عهده فقهاي شوراي نگهبان است .
اصل پنجم : در زمان غيبت حضرت ولي عصر ((عجل الله تعالي فرجه )) در
جمهوري اسلامي ايران ولايت امر و امامت امت برعهده فقيه عادل و با تقوي ,
آگاه به زمان , شجاع , مديرو مدبر است كه طبق اصل يكصد و هفتم عهده دار آن مي
گردد.
اصل ششم : در جمهوري اسلامي ايران امور كشور بايدبه اتكا آرا عمومي
اداره شود از راه انتخابات :انتخاب رئيس جمهور, نمايندگان مجلس شوراي اسلامي
, اعضاي شوراها و نظاير اينها, يا از راه همه پرسي در مواردي كه در اصول ديگر
اين قانون معين مي گردد.
اصل هفتم : طبق دستور قرآن كريم :((و امرهم شوري بينهم ))
(1) و
((شاورهم في الامر))
(2) شوراها:مجلس شوراي اسلامي , شوراي استان ,
شهرستان , شهر, محل , بخش , روستا و نظائر اينها از اركان تصميم گيري و اداره
امور كشورند.موارد, طرز تشكيل و حدود اختيارات و وظايف شوراها را اين قانون و
قوانين ناشي از آن معين مي كند.
اصل هشتم : در جمهوري اسلامي ايران دعوت به خير, امر به معروف و نهي از
منكر وظيفه اي است همگاني و متقابل بر عهده مردم نسبت به يكديگر, دولت نسبت
به مردم و مردم نسبت به دولت .شرايط و حدود و كيفيت آن را قانون معين مي
كند.((و المومنون و المومنات بعضهم اولياء بعض يامرون بالمعروف و ينهون عن
المنكر))
(3).
اصل نهم : در جمهوري اسلامي ايران آزادي و استقلال و وحدت و تماميت
ارضي كشور از يكديگر تفكيك ناپذيرند و حفظ آنها وظيفه دولت و آحاد ملت است
.هيچ فرد يا گروه يا مقامي حق ندارد به نام استفاده از آزادي به استقلال
سياسي , فرهنگي , اقتصادي و نظامي و تماميت ارضي ايران كمترين خدشه اي وارد
كند و هيچ مقامي حق ندارند به نام حفظ استقلال و تماميت ارضي كشور آزادي هاي
مشروع را, هر چند با وضع قوانين و مقررات , سلب كند.
اصل دهم : از آنجا كه خانواده واحد بنيادي جامعه اسلامي است , همه
قوانين و مقررات و برنامه ريزي هاي مربوط بايد در جهت آسان كردن تشكيل
خانواده , پاسداري از قداست آن واستواري روابط خانوادگي بر پايه حقوق و اخلاق
اسلامي باشد.
اصل يازدهم : به حكم آيه كريمه ((ان هذه امتكم امه واحده و انا ربكم
فاعبدون ))
(4) همه مسلمانان يك امت اند و دولت جمهوري اسلامي ايران
موظف است سياست كلي خود را بر پايه ائتلاف و اتحاد ملل اسلامي قرار دهد و
كوشش پي گيري به عمل آورد تا وحدت سياسي , اقتصادي و فرهنگي جهان اسلام را
تحقق بخشد.
اصل دوازدهم : دين رسمي ايران , اسلام و مذهب جعفري اثني عشري است و اين
اصل الي الابد غير قابل تغيير است و مذاهب ديگر اسلامي اعم از حنفي , شافعي ,
مالكي , حنبلي و زيدي داراي احترام كامل مي باشند و پيروان اين مذاهب در
انجام مراسم مذهبي , خودشان آزادند و درتعليم و تربيت ديني و احوال شخصيه
(ازدواج , طلاق , ارث و وصيت ) و دعاوي مربوط به آن دردادگاه ها رسميت دارند
و در هر منطقه اي كه پيروان هر يك از اين مذاهب اكثريت داشته باشند, مقررات
محلي در حدود اختيارات شوراها بر طبق آن مذهب خواهد بود, با حفظ حقوق پيروان
ساير مذاهب .
اصل سيزدهم : ايرانيان زرتشتي , كليمي و مسيحي تنها اقليت هاي ديني شناخته
مي شوند كه در حدودقانون در انجام مراسم ديني خود آزادند و در احوال شخصيه و
تعليمات ديني بر طبق آئين خود عمل مي كنند.
اصل چهاردهم : به حكم آيه شريفه ((لاينهكم الله عن الذين لم يقاتلوكم في
الدين و لم يخرجوكم من دياركم ان تبروهم و تقسطوا اليهم ان الله يحب المقسطين
)) (5) دولت جمهوري اسلامي ايران و مسلمانان موظ فند نسبت به افراد غير
مسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامي عمل نمايند و حقوق انساني آنان را
رعايت كنند.اين اصل در حق كساني اعتبار دارد كه بر ضد اسلام و جمهوري اسلامي
ايران توطئه و اقدام نكنند.
|
|
|
|
پاورقي |
| كليه اصلاحات و تغييرات و تتميم قانون اساسي مصوب 1368 در متن اعمال و اصلاح شده است . |
| 1- و كارشان بر پايه مشورت با يكديگر است. (سوره شوري , آيه 38). |
| 2 - در كار با آنان مشورت كن . (سوره آل عمران ,آيه 159) |
| 3 - مردان مومن و زنان مومن دوستان يكديگرند.به نيكي فرمان مي دهند و از ناشايست باز مي دارند. (سوره توبه , آيه 71). |
| 4 - اين امت شماست كه امتي يگانه است و من پروردگار شما هستم , پس مرا بپرستيد. (سوره انبيا, آيه 92). |
| 5 - خدا شما را از نيكي كردن و عدالت ورزيدن با آنان كه با شما در دين نجنگيده اند و از سرزمينتان بيرون نرانده اند,باز نمي دارد.خدا كساني را كه به عدالت رفتار مي كنند دوست دارد. (سوره ممتحنه , آيه 8). |
|
|
